Radio Club 't Gooi – Veron afdeling 15
RSS icon
  • PI4RCG sponsort Lithouwse novice zendamateur LY5AT, door PA3FYM

    Gepost op 19 november 2013 | 18:54 PA5AP Geen reacties

    TS-820 Linas

    Eind 2012 kreeg ik via een kennis die wist ‘dat ik wat met zenders deed’ de vraag of ik een jongen in Litouwen een beetje op weg kon helpen met het bouwen van een zender.

    Het bleek te gaan om Linas, toen 16 jaar oud. Linas luisterde regelmatig naar de korte golf en had ook de Websdr in Twente ontdekt. Zijn doel: het maken van een (illegale!) kortegolfzender zodat hij zichzelf vanuit Litouwen kon terughoren of -zien op de Websdr in Twente.

    De meesten die mij kennen, weten dat ik dit soort initiatieven en wilsvorming een warm hart toedraag, even afgezien van het illegale karakter ervan.
    Let wel, dit is jeugd geinteresseerd in radiotechniek die de soldeerbout willen hanteren.
    Die jeugd moeten ook wij, als gelicenseerde zendamateurs, koesteren!

    Na wat heen en weer gemail, belandden we op een chatkanaal en zo kon de bouw beginnen.
    Linas had zijn zinnen gezet op een IRF510-ontwerp aangestuurd met een 74LS04 kristaloscillator.

    Handig als hij op andere vlakken was (o.a. modelvliegtuigjes met draadloze camera’s erin op 2.4 GHz), zo onbekend was Linas met het solderen van HF-schakelingen. Om de zaak wat te bespoedigen, heb ik zelf een dergelijke zender voor de 40m amateurband in elkaar gezet (‘dead bug’ methode) en er foto’s en filmpjes van gemaakt om Linas zo te laten zien hoe een dergelijk apparaat er uitziet.

    Binnen een mum van tijd had hij iets soortgelijks in elkaar geflanst, alleen kwam er geen zendvermogen uit. Een periode van uitleggen wat spoelen, condensators, filters, ringkernen, aanpassingen, SWR-meters, etc. waren, volgde.
    Het bleek dat Linas uiterst snel (soms te snel) en kien was. Het lukte hem
    uiteindelijk om ca. 5 Watt uitgangsvermogen te krijgen op een dummyload, dat ik hem ook had uitgelegd hoe die te maken.

    Hieronder links mijn brouwsel voor 40m en rechts Linas’ poging (met commentaar/verbeteringen van mij):

    linas3 linas4

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    De tweede horde moest genomen worden: een antenne. Na een avond typen wat golflengte was, hoe een dipool in elkaar stak en hoe deze te monteren in de tuin bij zijn ouderlijk huis was het grote moment daar. Linas was in staat zijn 5W- signaal op de Websdr in Twente waar te nemen op een frequentie die er even niet toe doet.

    linas7Inverted V-suggestie voor Linas’ eerste kortegolfpoging (zichzelf terughoren op de Websdr in Twente).

    Toen ikzelf op 40m met mijn brouwsel in AM uitkwam, wilde Linas een QSO maken. Echter, ik gaf hem aan dat dit helaas geen onderdeel van het spel was omdat hij buiten de amateurbanden uitzond.

    Of het een teleurstelling aan zijn zijde was, weet ik niet, maar die avond bleef het stil om vervolgens de volgende dag aan mij te vragen of ik hem wilde helpen met een DSB-40m QRP-tranceivertje van VK3YE (Beach 40). Hij had dit zelf uitgezocht en meende voldoende onderdelen te kunnen ritselen om het ding aan de praat te krijgen.

    Ook nu weer even afgezien van het mogelijk illegale karakter, dit is een jongen van 16 die zelf (met hulp) een zendontvanger in elkaar wil solderen. Ik mag dat wel!

    Linas had zelf al gegoogled omtrent het wat en hoe van dubbelzijband en had al snel de local oscillator met zelfbouw mixer in elkaar gesoldeerd en gewikkeld. Als VFO gebruikte hij keramische resonators die redelijk te verstemmen zijn, zeker wanneer er twee parallel worden geschakeld.

    De eerste DSB mixer van Linas. Hij werkte bijna de eerste keer, zie onder.

    linas10Linas’ eerste DSB mixer (Beach40)

    Het kostte hem enige moeite om vervolgens het DSB-signaal te versterken tot acceptabele output en ook het ontvangerdeel van de QRP-transceiver kreeg hij aan de praat. Toen kwam de aap uit de mouw: hij durfde geen verbinding te maken. Het was te spannend want hij zou ‘overal’ gehoord kunnen worden.

    Het bleef een tijdje stil maar na enkele weken deelde Linas mij mee een Baofeng UV-5R gekocht te hebben. Dit was voor hem de eerste keer dat hij op VHF en UHF kon luisteren. Toen ik hem wees op een 2m repeater redelijk dicht (ca. 20 km) bij hem in de buurt en hem had uitgelegd wat ‘shift’ was, probeerde hij de repeater open te krijgen. Hij ontdekte dat dit slechts vanaf bepaalde plekken thuis kon.
    Er was nog een ander probleem: Linas wist niet wat hij over de repeater moest zeggen, want als hij wat zei, kwam er niets terug, terwijl hij soms wel QSO’s hoorde.

    Zijn vermoeden was dat zijn signaal te zwak moest zijn, dus werd er een avond uitleg gewijd aan het maken van een 2m yagi. Zoals ik al aangaf, Linas is een ritselaar en binnen mum van tijd had hij bij een lokale ijzerboer aluminium pijp voor nagenoeg niets afgetroggeld. Het plan was een 5-element yagi te maken op basis van een ontwerp dat hij zelf, na wat aanwijzingen mijnerzijds, op internet had gevonden. Als boom gebruikte hij plastic waterpijp want aluminium was te duur.

    Op een gegeven moment hoorde Linas bij toeval een sterk station (ca. 35 km verderop) in een 70cm FM-contest. Hij vertelde mij het station aangeroepen te hebben maar met zijn mond vol tanden te hebben gestaan toen het tegenstation hem om zijn roepletters vroeg. Linas gaf aan maar met LY5AT te zijn teruggekomen en het tegenstation meldde dat hij dat kon waarderen maar al doorhad dat de verbinding wel eens niet geldig zou kunnen zijn.

    Met zijn prille contestervaring had Linas al snel door dat een richtantenne ook moet kunnen draaien.
    Nadat hij zijn 5-elements voor 2m op het dak had gezet, volgde het maken van een rotor van een ruitenwissermotor, zie foto.

    Linas LY5ATLinas op het dak van zijn ouderlijk huis met zelfbouw yagi en rotor.

    Na dit experiment bleef het geruime tijd stil. Het bleek dat hij met een uitwisselingsprogramma van school een tijdje bij een Duits gastgezin had verbleven.

    Begin mei vernam ik een teken van leven met de mededeling: “Ik heb mijn novice licentie gehaald en mijn call is LY5AT”. Hij vertelde dat hij, tot verbazing van de Lithouwse PTT-examinator, als eerste klaar was met zijn examen.

    Ondertussen had hij met zijn Baofeng via de 2m-repeater contact gelegd met wat lokale zendamateurs en hiermee kwam hij in contact met het tegenstation van de (illegale) 70cm contestverbinding.
    Deze amateur doneerde hem een oude VHF-taximobilofoon die Linas repareerde en waarmee hij
    (contest)verbindingen maakte of op de aldaar lokale huisfrequentie QRV was.

    In juni vroeg Linas mijn mening omtrent een oude Russische kortegolfzendontvanger van het leger.
    Hij zei dat hij een dergelijk apparaat aangeboden had gekregen voor 350 Euro en was voornemens hiervoor te gaan sparen.

    Toen koppelde ik twee zaken aan elkaar. Het is niet ongebruikelijk dat PI4RCG uit nalatenschappen apparatuur gedoneerd krijgt. In de onderhavige periode was er een Kenwood TS-820S gedoneerd die gerepareerd moest worden. Ik heb het PI4RCG-bestuur bereid gevonden dit apparaat aan Linas te doneren. Na reparatie is het apparaat naar Litouwen verscheept door een koerier en daar goed aangekomen. Naast de TS-820S, ontving Linas een tafelmicrofoon en twee reserve eindbuizen.

    De novicemachtiging in Litouwen staat alleen 80m, 15m en 10m toe op HF. Al snel had Linas een dipool voor 15m in elkaar geflanst en kon de wereldwijde DX-pret beginnen. Vanzelfsprekend heb ik ook met LY5AT een verbinding gemaakt. Ook is er een 80m dipool voorhanden.

    Of het mijn verhalen zijn geweest inzake contesten, weet ik niet, maar Linas beleeft erg veel plezier in het maken van DX-verbindingen en het werken van zoveel mogelijk DXCC.
    Laatst heeft Linas een deltaloop voor 15m gemaakt en concludeerde: “Either my dipole antenna was not working well, or this deltaloop is simply amazing!”.
    Toen ik hem medio oktober wees op HK1NA (Colombia) hoefde Linas maar een keer te roepen om door de pile up te komen. Hier het geluidsfragment zoals ik HK1NA thuis ontving (Litouwen zat in de 15m skip zone op dat tijdstip).

    Inmiddels heeft Linas al heel wat landen bij elkaar gewerkt, doet aan PSK31, heeft N1MM (met voice) geinterfaced op de TS-820S en al diverse kleine modificaties aan zijn set verricht. Hij is er achter gekomen dat er met morse (CW) nog meer DXCC te werken is.

    Mijn gevoel zegt dat we de komende tijd veel van Linas LY5AT kunnen horen, want als hij de smaak eenmaal te pakken heeft …

    Ik vond het erg leuk om een jonge zendamateur op afstand te helpen. Het geeft voor mij aan dat onze hobby niet dood is, maar dat we met enige coulance jonge geinteresseerden in radio kunnen verleiden tot het halen van een machtiging en zeker wanneer er een uitdaging aanwezig is.

    Ik dank, uiteraard ook namens Linas, PI4RCG voor het vertrouwen, de donatie en het transport van de TS-820S, tafelmicrofoon en reservebuizen naar Litouwen.
    Zie ook http://qrz.com/ly5at

    Remco den Besten, PA3FYM

     

    3 Responses to “PI4RCG sponsort Lithouwse novice zendamateur LY5AT, door PA3FYM”

    1. Zeer leuk artikel om te lezen!

      PD1ZON

      Arthur

    2. Echt GEWELDIG !!!

    3. Wat een prachtig initiatief wat maar eens aangeeft dat onze hobby nog lamg niet ten dode is opgeschreven. Ik ben het met Remco eens dat er ondanks mogelijke illegale zaken er wel bepaalde hulp kan worden geboden. Ik hoop dat er nog vele van dit soort initiatieven zullen worden opgepakt.
      Overigens een heel leuk geschreven artikel.

      73, Stan

    Plaats een reactie